Migratie is van alle tijden. In de 21e eeuw lijkt het een steeds belangrijker
onderdeel van ons leven te worden. Mensen verplaatsen zich steeds meer
vanuit positieve (vakantie, studie, werk) én vanuit negatieve beweegredenen
(politieke onderdrukking, honger). De migrant is ieders buur geworden.
Migratie is daarmee een belangrijke nationale en internationale politieke
factor, een economische bepaler en een culturele injectie voor vele internationale
en lokale veranderingsprocessen.
Begrippen als asiel en migratie worden op dit moment helaas steeds vaker
geassocieerd met conflicten, terrorisme en gevaar. Het Prins Claus Fonds
is van mening dat migratie ook positieve gevolgen heeft: nieuwe culturele
ontmoetingen, grotere culturele diversiteit en culturele fusie op het
gebied van muziek, dans en literatuur. Het Fonds ging in 2004 op zoek
naar de positieve resultaten van asiel en migratie. In het onderzoek en
de uitwerking van de Prins Claus Prijzen 2004 werd dit thema als uitgangspunt
genomen. Op 1 december nam een migrant bij uitstek, de Palestijnse dichter
Mahmoud Darwish, de Grote Prins Claus Prijs van € 100.000 in ontvangst
in het Koninklijk Paleis Amsterdam.
Het beleid van het Prins Claus Fonds wordt gestuurd door vier hoofdthema’s, te weten Zones of Silence (het opzoeken en openen van culturele stiltegebieden), Creating Spaces of Freedom (het creëren van culturele vrijplaatsen), Living Together (de kunst van het samenleven) en Beauty in Context (het analyseren van schoonheid in verschillende culturele omgevingen). Daarnaast werkt het Fonds met subthema’s. Het thema van 2004, De positieve resultaten van asiel en migratie, valt onder het Living Together-thema: hoe kunnen mensen van verschillende herkomst prettig samenleven en wat betekent dit voor de achterblijvers in de landen van herkomst? Wat dragen migranten aan hun nieuwe omgeving bij en wat leren zij ervan? Al deze vragen werden gesteld gedurende verschillende debatten en activiteiten rondom de prijsuitreiking in december.
De Sahel Opera, naar een idee van Prins Claus, is in 2004 verder uitgewerkt. Het Fonds scoutte componisten afkomstig uit de Sahel-regio, die de Sahel Opera vorm kunnen geven. De jury, onder voorzitterschap van musicoloog en Prins Claus-laureaat professor Kwabena Nketia (Ghana), kwam in november in Parijs bijeen en selecteerde zes componisten, die de opdracht kregen een 15 minuten durend muziekstuk te schrijven. Vier van hen mochten deze concepten in 2005 vervolgens in workshops in Senegal uitwerken tot kleine producties.
In 2004 ondersteunde het Fonds meer dan 140 activiteiten in Afrika, Azië,
Latijns-Amerika en de Caraïben.
Met muziek- en theaterorganisatie APAC in Bolivia, en DRIK, centrum voor
media- en audiovisuele kunst in Bangladesh, ging het Fonds een netwerksamenwerking
aan voor drie jaar.
In Nederland werkte het Fonds samen met de Stichting Praemium Erasmianum,
NCDO, het Internationaal Filmfestival Rotterdam, de Mondriaan Stichting,
BAK (Basis voor Actuele Kunst), ISIM (International Institute for the
Study of Islam in the Modern World) en Stichting DOEN.
Het Prins Claus Fonds beschikte in 2004 over een totaalbudget van € 4.113.437,-. De inkomsten bestonden uit de bijdrage van het ministerie van Buitenlandse Zaken van € 3.403.352,-, de bijdrage van de Nationale Postcode Loterij van € 500.000,-, de cofinanciering van een aantal projecten van in totaal € 121.323,-, de sponsoring voor de prijsuitreiking van € 53.055,- en € 35.707,- uit rente en overige opbrengsten.
