Een aantal internationale politieke en culturele ontwikkelingen in 2003 leidde tot nieuwe initiatieven en posities van het Prins Claus Fonds. De plunderingen van cultureel erfgoed tijdens de oorlog in Bagdad, Irak, waren aanleiding voor het Prins Claus Fonds om, in samenwerking met het International Committee of the Blue Shield, het Cultural Emergency Response op te richten. Doel van dit culturele noodfonds is noodhulp te bieden aan internationaal cultureel erfgoed dat door oorlog of natuurrampen is aangetast. Tijdens de presentatie op 26 september in het Museum Het Prinsenhof in Delft werd, in aanwezigheid van de nieuwe erevoorzitters Hunne Koninklijke Hoogheden Prins Johan Friso en Prins Constantijn der Nederlanden, de eerste activiteit bekendgemaakt: het mogelijk maken van de aanschaf van tafels, stoelen en computers voor de verwoeste Centrale Bibliotheek van de Universiteit van Bagdad.
Medio maart 2003 werden 75 Cubaanse culturele en maatschappelijke activisten opgepakt en veroordeeld tot zware gevangenisstraffen oplopend tot 28 jaar. De aan de overheid gelieerde organisatie van de 8e Havana Biënnale - een internationaal toonaangevende, niet-westerse kunstmanifestatie - nam geen afstand van het vervolgingsbeleid. Het Prins Claus Fonds besloot in 2003 geen financiële steun te verlenen aan de 8e Havana Biënnale die in november 2003 in Havana, Cuba, plaatsvond.
Sociale, culturele en economische ontwikkelingen in de Arabische wereld
werden op kritische wijze besproken tijdens het debat The Arab Human
Development Reports: Bridging the Deficits, georganiseerd door het
Prins Claus Fonds en het International Institute for the Study of
Islam in the Modern World
(ISIM) op 9 december in de Rode Hoed in Amsterdam. Aanleiding voor het
debat was de Prins Claus Prijs aan het Arab Human Development Report
2002. Op 10 december overhandigde Prins Constantijn de Prins Claus
Prijs aan de redacteuren van het Report Rima Khalaf Hunaidi uit
Jordanië en Nader Fergany uit Egypte.
Het Prins Claus Fonds formuleerde twee nieuwe thema’s die leidden
tot nieuwe contacten en initiatieven. Het thema The Survival and Innovation
of Crafts ondersteunde de Prins Claus Prijzen 2003. Prins Johan Friso
reikte op
3 december in Beijing, China, de Prins Claus Prijs uit aan Wang Shixiang,
expert op het gebied van Chinese meubels en handwerk. In samenwerking
met Premsela, Stichting voor Nederlandse vormgeving stelde het Fonds de
Prince Claus Fund Journal 10a, onder de titel The Future
is Handmade, samen.
Het Prins Claus Fonds introduceerde ook het thema Sport en Ontwikkeling.
De Prins Claus Prijs 2003 aan de jeugdsportvereniging Mathare Youth Sports
Association in Nairobi, Kenia, en de ondersteuning van Sports for
the Develop- ment of the Underprivileged, een organisatie die sport
in vluchtelingenkampen in Afrika stimuleert, passen binnen dit thema.
De Zones of Silence, gebieden die binnen de wereld van cultuur
en ontwikkeling door welke vorm van uitsluiting dan ook, beperkte nationale
of internationale aandacht krijgen, blijven hoog op de agenda staan van
het Prins Claus Fonds. Zo ondersteunde het Fonds activiteiten in voor
de organisatie nieuwe gebieden Kongo Kinshasa, Afghanistan, Tsjaad en
Irak en ontving het kunstcentrum Reyum Gallery in Pnom Phen,
Cambodja, een Prins Claus Prijs.
Het Prins Claus Fonds ondernam verschillende activiteiten in Nederland. Het debat Nieuwe Beeldenstormen; culturele identiteit in internationaal perspectief, georganiseerd in samenwerking met het literair festival Winternachten; de presentatie van het Cultural Emergency Response in het Museum Het Prinsenhof in Delft; de receptie ter ere van de Prins Claus Prijs aan Mathare Youth Sports Association in de Koepelkerk in Amsterdam en het debat The Arab Human Development Reports: Bridging the Deficits in de Rode Hoed in Amsterdam, zijn een greep uit deze Nederlandse initiatieven.
Kortom, het jaar 2003 stond voor het Prins Claus Fonds in het teken van politieke stellingname, een zoektocht naar nieuwe wegen op het gebied van handwerk en sport, aandacht voor zones of silence en nadruk op activiteit in Nederland. Dit alles ondersteund door twee nieuwe betrokken en actieve erevoorzitters.
