Op woensdag 13 december 2006 werden in het Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam de Prins Claus Prijzen van 2006 gepresenteerd. De hoofdprijs van € 100.000,- werd uitgereikt aan de Iraanse grafisch ontwerper Reza Abedini (1967, Iran).
Reza Abedini (1967, Iran), hoofdlaureaat Prins Claus Prijs
Reza Abedini is grafisch ontwerper. Hij doceert grafisch design en beeldcultuur aan de universiteit van Teheran. Hij benadrukt de relatie tussen beeldtraditie en moderne vormgeving, stimuleert onderzoek naar de lange, rijke geschiedenis van de Perzische kunst en kalligrafie en koestert talent onder de nieuwe generatie. Reza Abedini ontvangt de Prins Claus Hoofdprijs als erkenning voor zijn persoonlijke creativiteit bij het produceren van bijzondere grafische ontwerpen, en voor de persoonlijke manier waarop hij de kennis en verworvenheden van het artistieke erfgoed van Iran toepast en deze weer nieuw en boeiend maakt. De prijs vestigt tevens de aandacht op de diversiteit van zowel de historische als de moderne Iraanse cultuur. De prijs erkent de impact van grafische ontwerpen als invloedrijk internationaal communicatiemiddel en belicht de traditie en de rol van grafisch design in zowel Iran als wereldwijd.
Lida Abdul (1973, Afghanistan) is een beeldend kunstenares die in verschillende media, waaronder video, film, fotografie, installaties en performances zaken als ‘thuis’ en identiteit onderzoekt en visualiseert. Ze vecht tegen de zinloze vernietiging van het culturele erfgoed in haar land en belicht de rol van vrouwen in de samenleving. De bijzondere artistieke kwaliteit van haar werk gaat gepaard met sterke politieke en sociale statements. Haar werk is zowel in Afghanistan als in het buitenland bekend. Lida Abdul exposeert regelmatig en doceert in Kabul.
Christine Tohme (1964, Libanon) is cultureel organisator, kunstactiviste en curator. In 1994 richtte ze Ashkal Alwan op, de Libanese vereniging voor beeldende kunsten, een non-profitorganisatie die eigentijdse artistieke toepassingen initieert en ondersteunt. Ze promoot en ontwikkelt kritische reflectie en cultuurtheorie en stimuleert regionale en internationale culturele uitwisseling. Deze prijs is een erkenning van Christine Tohme’s inzet en prestaties met betrekking tot het stimuleren van lokale multidisciplinaire kunstproducties en kunstkritiek.
Erna Brodber (1940, Jamaica) is schrijfster, cultuurhistorica en sociaal activiste die onderzoek verricht naar geschiedschrijving op basis van mondelinge overlevering in Jamaica. Zij is een belangrijk rolmodel in haar samenleving. Ze gebruikt fictie als medium en heeft baanbrekende boeken geschreven op het gebied van individuele en gemeenschappelijke identiteitsvorming, waarbij de rol van taal in ontwikkeling op de voorgrond staat. Erna Brodber ontvangt de prijs voor haar innovatieve gebruik van de creoolse taal, waarmee ze bijdraagt aan de bevordering en versteviging van de positie van lokale vormen van expressie en cultuur. Het is de eerste keer dat een Prins Claus Prijs wordt uitgereikt in Jamaica.
Henry Chakava (1946, Kenia) is een innovatieve, moedige en ondernemende uitgever. Hij geeft werk uit van zowel belangrijke schrijvers als nieuw talent in de Afrikaanse literatuur, hij bevordert het publiceren in lokale talen en produceert lokaal georiënteerde lesboeken. Henry Chakava ontvangt de Prins Claus Prijs voor zijn jarenlange inzet voor de ontwikkeling van het uitgeversbedrijf in Afrika, voor het koesteren en promoten van schrijvers in een moeilijke omgeving en voor het trotseren van de dictatuur in zijn land.
Frankétienne, (1936, Haïti) is dichter, schrijver, dramaturg en leraar. Hij speelt een opmerkelijke rol in de cultuurgeschiedenis van Haïti; hij is de schrijver van de eerste roman in Haïtiaans creools en heeft meer dan 30 titels op zijn naam staan. Frankétienne ontvangt deze prijs voor zijn jarenlange inzet voor de kunsten in een complexe politieke context, voor zijn poëtische taalgebruik, zijn radicale standpunt met betrekking tot lokale talen en zijn bijdrage aan de regionale literatuur en cultuur. Het is de eerste keer dat een Prins Claus Prijs wordt uitgereikt in Haïti.
Madeeha Gauhar, (1956, Pakistan) is actrice, theaterregisseuse en vrouwenrechtenactiviste. In 1983 richtte ze het Ajoka Theatre op. Het theater brengt maatschappijkritisch werk dat op straat en in publieke ruimtes wordt opgevoerd. Haar doel is het bevorderen van een seculiere, menselijke, rechtvaardige en egalitaire samenleving. Ze begeleidt een nieuwe generatie acteurs en organiseert grensoverschrijdende opvoeringen in India, Bangladesh, Nepal en Sri Lanka. Madeeha Gauhar ontvangt de prijs voor haar artistieke en sociale bijdrage aan maatschappelijk theater in Zuid-Azië.
Michael Mel (1959, Papoea-Nieuw-Guinea) is performancekunstenaar, denker, curator en leraar. Hij doceert expressieve kunsten aan de universiteit van Goroka. Zijn performances en installaties zijn innovatief en van cultureel belang. Mel speelt een sleutelrol in de culturele ontwikkeling van de gemeenschappen in de hooglanden van Papoea-Nieuw-Guinea; hij slaat met zijn werk een brug tussen Papoea-Nieuw-Guinea en de wereld en zorgt zo voor een beter begrip van de complexe culturele ideeën en gewoontes van het eiland. Dit is de eerste keer dat een Prins Claus Prijs wordt uitgereikt in Papoea-Nieuw-Guinea.
Committee for Relevant Art (CORA) (sinds 1991, Nigeria) is een innovatief, non-profit, activistisch platform voor maatschappelijke expressie, betrokkenheid en discussie over culturele kwesties in Nigeria. Met behulp van ‘alle wettelijk toegestane middelen’ waaronder een kwartaalblad, een magazine, muziekconcerten, boeken- kunst- en filmfestivals, een jaarlijks filmfestival, en de oprichting van bibliotheken, creëert CORA een omgeving waarin eigentijdse cultuur zich kan ontwikkelen. De prijs is een eerbetoon aan CORA’s energieke activiteiten en vestigt de aandacht op de bijdrage van toegewijde burgers aan het stimuleren van de kunsten.
Al Kamandjâti Association (sinds 2002, Palestina) is een non-profitorganisatie die muzieklessen verzorgt voor Palestijnse kinderen, met name kinderen uit vluchtelingenkampen en dorpen op de Westelijke Jordaanoever, in de Gazastrook en Zuid-Libanon. Hierdoor kunnen de kinderen hun culturele erfgoed onderzoeken, zichzelf openstellen voor de buitenwereld en krijgen ze de kans om hun creatieve vaardigheden te ontwikkelen in plaats van hun energie te verspillen aan geweld. Al Kamandjâti ontvangt de prijs voor het creëren van ruimte voor hoop voor Palestijnse kinderen.
Het Nationale Museum van Mali in Bamako (heropend in 1981 en uitgebreid in 2002/2003, Mali) is een levendige en actieve instelling. Het museum speelt een prominente rol bij de preventie van de roof van en handel in cultureel erfgoed in de regio, geeft voorlichting aan lokale gemeenschappen en zorgt voor het behoud en de interpretatie van lokaal esthetisch erfgoed. De collectie van meer dan 7.000 voorwerpen is ondergebracht in een gebouw, geïnspireerd op de lokale architectuur. Het museum stimuleert de productie en presentatie van moderne kunst. Met deze prijs eert het Fonds het werk van het Museum van Mali en benadrukt het Fonds de rol van musea in cultuur en ontwikkeling en de noodzaak van de preventie van de roof van en handel in cultureel erfgoed.
Reza Abedini
Dit jaar heeft de Boekenweek een bijzonder kunstenaarsaffiche, dat niet alleen in boekwinkels en bibliotheken te zien was, maar ook in abri’s op straat ontworpen door 2006 Prins Claus Hoofdlaureaat Reza Abedini. lees verder
Het Prins Claus Fonds hanteert een brede definitie van cultuur, waarin ruimte wordt gegeven aan allerlei artistieke en intellectuele disciplines, onderwijs, media en het doorgeven van cultuur. Bovendien gaat de belangstelling van het Fonds uit naar de culturele en interculturele dimensies van gebieden die niet vanzelfsprekend een onderdeel van ‘cultuur’ zijn in de conventionele zin. Voorbeelden hiervan zijn technologie, wetenschap en sport. Deze gebieden brengen soms ook - zoals salsa, rap, vechtsporten en marathonlopen - hun eigen vocabulaires en idiomen met zich mee; deze reizen over de wereld en ontwikkelen zich tot universele, en diverse culturen omvattende, talen. Interculturaliteit staat hoog op de agenda van het Fonds.
Het Fonds is geïnteresseerd in alle concepten en activiteiten die betrekking hebben op het immense gebied van cultuur en ontwikkeling. Ieder jaar kiest het Fonds een thema en introduceert daarmee een aandachtsgebied. Om het tienjarig bestaan van het Prins Claus Fonds te markeren, staat de viering van de Prins Claus Prijzen 2006 in het teken van de thema’s en subthema’s van voorgaande jaren.
Het Prins Claus Fonds laat zich in zijn beleid leiden door vier thema’s: Zones of Silence (het opzoeken en openen van culturele stilte gebieden); Creating Spaces of Freedom (het creëren van vrijplaatsen voor cultuur); Beauty in Context (het analyseren van schoonheid in verschillende culturele omgevingen), en Living Together (de kunst van het samen leven). Door de jaren heen heeft het Fonds ook gewerkt met een aantal subthema’s, zoals The Survival and Innovation of Crafts (als onderdeel van Beauty in Context), The Positive Results of Asylum and Migration (als onderdeel van Living Together) en Humour and Satire (als onderdeel van Creating Spaces of Freedom).
