Lav Diaz

Lav Diaz

~ Filipijnen

Lav Diaz (1958, Filipijnen), filmmaker


Lav Diaz films herdefiniëren het cinematografische begrip van tijd en ruimte. Hij filmt in ‘real time’ en neemt zo de kijkers mee naar een dieper reflectieniveau over de Filipijnse geschiedenis. Met zijn aanpak daagt hij de oppervlakkige markt van de globale filmindustrie uit. De thema’s van zijn films zijn gewelddadig fascisme, corruptie, discriminatie en armoede.


Rapport Prins Claus Fonds Prijzencommissie 2014

april 2014

 

Lav Diaz (1958, Datu Paglas, Mindanao) creëert als filmmaker diepzinnige bespiegelingen over de sociaal-politieke historie van de Filippijnen. Hij hanteert een natuurlijke benadering met veel improvisatie en blijft daarmee dicht bij het echte leven. Zo past hij onder meer real time toe, een radicaal afwijkende wijze van observeren die een wezenlijk element vormt in zijn esthetische visie. De langere duur van zijn films stelt de toeschouwer in staat om diep door te dringen in de belevenissen en emoties die worden verbeeld, zodat kennis en inzicht ontstaan die binnen het gebruikelijke model van negentig minuten onhaalbaar zijn.

 

Zijn grootschalige vertellingen hebben hun wortels in de werkelijkheid ter plekke. Problemen van het land worden verwoord via individuele ervaringen met gewelddadig fascisme, uitbuiting, corruptie en discriminatie, met als direct gevolg menselijk lijden, armoede en veel persoonlijke strijd. Diaz brengt de onvermijdelijke invloed van het verleden op een mensenleven naar de voorgrond, met een vertolking die zowel breedvoerig als geconcentreerd is. Hij gebruikt daarbij ritme, herhaling, poëtische details, stilte en kleine gebaren die overlopen van betekenis. Ebolusyon (Evolutie van een Filippijnse familie, 11 uur, 2004) heeft als centraal personage een verwaarloosd kind dat samenleeft met een geesteszieke vrouw en haar broer, die probeert te helpen door kogels te stelen van het lijk van gedode soldaten. De film bevat historische beelden met demonstraties en straatrellen uit de tijd van Marcos, stukken scenario van soapseries en een verhandeling over cinema als vorm van verzet, en slaagt er daarmee in om klassenstrijd en commercieel winstbejag grondig te ontleden. Melancholia (7 uur, 2008) toont de sociale strijd vanuit het perspectief van de verzetsstrijders. Norte, hangganan ng kasaysayan (Norte, het einde van de geschiedenis, 4 uur, 2013) onderzoekt hoe in de hedendaagse Filippijnen onschuldigen vaak worden gestraft.

 

Lav Diaz wordt geëerd omdat hij op bijzonder ontroerende wijze de valkuilen van de Filippijnse realiteit in beeld weet te brengen. Hij verruimt en intensiveert de cinematische ervaring door zijn innoverende benadering van filmmaken als kunstvorm. Hij brengt de waarheid in beeld en bouwt aan een imposante culturele erfenis, waarmee de Filippijnen nationale wonden kunnen helen en internationaal meer begrip kunnen opwekken. De dominante motieven waarom films worden gemaakt, commercieel dan wel politiek gericht, worden door hem van een vraagteken voorzien. Hij is altijd trouw gebleven aan zijn kunstvorm en zijn intenties, en is een bron van inspiratie voor anderen die ook buiten de geijkte kaders werkzaam zijn.